Die vraag is begrijpelijk, maar een overschot geeft niet automatisch recht op terugbetaling. Wij leggen uit waar de discussie over gaat, hoe bezwaar werkt en welke afweging je als werkgever kunt maken.
Wat is de Aof-premie?
De Aof-premie is een werkgeverspremie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds. Uit dit fonds worden onder meer uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid betaald. Kleine werkgevers betalen een lager percentage dan middelgrote en grote werkgevers. De premie wordt berekend over het premieplichtige loon en via de aangifte loonheffingen afgedragen.
Waarom is de hoogte van de premie onderwerp van discussie?
De premie-inkomsten zijn al jaren hoger dan de uitgaven van de arbeidsongeschiktheidsfondsen. Volgens de begroting voor 2027 loopt hun gezamenlijke vermogen naar verwachting op tot ongeveer € 44,5 miljard eind 2026 en ruim € 50 miljard eind 2027. Het grootste deel daarvan zit in het Aof. Dat roept de vraag op waarom werkgevers blijven bijdragen op een niveau dat een steeds groter overschot oplevert.
De premie is in het verleden ook verhoogd om veranderingen elders in de overheidsbegroting op te vangen. Het kabinet wijst erop dat de sociale fondsen meetellen in het totale overheidssaldo. Critici vinden dat de Aof-premie zo steeds verder af komt te staan van het doel waarvoor werkgevers haar betalen.
Waarom is dit juist nu actueel?
In de begroting voor 2027 is opnieuw een verhoging voorzien. De voorgestelde premie stijgt voor kleine werkgevers van 6,27% naar 6,67% en voor grotere werkgevers van 7,63% naar 8,03%. Een belangrijk deel van de verhoging hangt samen met de zogenoemde vrijheidsbijdrage voor bedrijven. Dit zijn begrotingscijfers; de definitieve tarieven moeten nog worden vastgesteld.
De Raad van State heeft in september 2026 stevige kritiek geuit. Volgens de Raad is een verdere premieverhoging om redenen buiten de arbeidsongeschiktheidsverzekering moeilijk te rijmen met het doel van het fonds. De Raad adviseert het kabinet die keuze beter te onderbouwen of aan te passen. Dat is een belangrijk signaal, maar geen rechterlijk oordeel dat de premie onrechtmatig is.
Betekent het overschot dat werkgevers geld kunnen terugvragen?
Vooralsnog niet. De Wet financiering sociale verzekeringen bepaalt waaruit het Aof inkomsten ontvangt en welke uitgaven uit het fonds worden betaald. Volgens het kabinet verplicht die wet de minister niet om de Aof-premie ieder jaar precies kostendekkend vast te stellen. De minister heeft dus beleidsruimte bij de tariefbepaling. Of de grenzen van die ruimte in de afgelopen jaren zijn overschreden, is juridisch niet beslist.
Een rechter zal bovendien niet vanzelf uit een hoog fondsvermogen afleiden welk deel van de premie in een bepaald jaar te hoog was en aan welke werkgevers een bedrag moet worden terugbetaald. Een positieve uitkomst is mogelijk, maar de kans op een algemene teruggaaf schatten wij op dit moment beperkt in.
Kun je bezwaar maken tegen de Aof-premie?
Ja. Als je aangifte loonheffingen juist is ingevuld, maar je het niet eens bent met het afgedragen bedrag, kun je bezwaar maken tegen de betaling op aangifte. De Belastingdienst hanteert daarvoor een termijn van zes weken na de betaling. Betaal je per maand of per vier weken, dan moet voor ieder tijdvak waarvoor je jouw rechten wilt veiligstellen afzonderlijk tijdig bezwaar worden gemaakt. Een bezwaar over één tijdvak dekt latere betalingen niet automatisch.
Blijf de premie wel volgens de geldende regels aangeven en betalen. Bezwaar maken betekent niet dat je de afdracht zelf mag verlagen. Voor tijdvakken waarvan de bezwaartermijn al is verstreken, geeft een nieuw bezwaar geen vanzelfsprekend recht op teruggaaf.
Is bezwaar maken verstandig?
Dat hangt af van de omvang van jouw premieafdracht, de kosten van herhaalde bezwaren en de bereidheid om een mogelijk langdurige procedure te voeren. Wie bezwaar maakt, moet rekening houden met een onzekere juridische uitkomst.
Wij zien op dit moment onvoldoende aanleiding om voor alle werkgevers standaard bezwaar te maken en starten geen collectieve bezwaarprocedure. Heb je een aanzienlijke Aof-afdracht of wil je de mogelijkheid van individueel bezwaar openhouden, dan is het verstandig tijdig jouw eigen situatie te laten beoordelen. De termijn van zes weken loopt immers per betaling door.
Waar kun je terecht voor een collectieve actie (bezwaar)?
Je kunt terecht bij MassaalBezwaar.nl. Werkgevers met een contactpersoon bij VCSW kunnen zich ook via VCSW voor dezelfde Aof-claim aanmelden. Dit is een particulier initiatief, geen officiële massaalbezwaarprocedure van de Belastingdienst. Vraag vooraf welke jaren de actie omvat, welke kosten en succesvergoeding gelden en of namens jou ook tijdig fiscaal bezwaar tegen afzonderlijke afdrachten wordt gemaakt. Alleen aanmelden stelt de bezwaartermijn van zes weken niet automatisch veilig.
Tot slot
De discussie over de Aof-premie is nog niet beslecht. De kritiek op het oplopende fondsvermogen verdient aandacht, zeker nu voor 2027 opnieuw een verhoging is voorzien. Tegelijkertijd staat juridisch niet vast dat werkgevers te veel premie hebben betaald. Wil je bespreken of bezwaar in jouw situatie opweegt tegen de kosten en onzekerheid? Neem dan gerust contact met ons op.