Het zijn vragen die bij veel mensen leven: “Heb ik straks genoeg pensioen opgebouwd?” en “Wanneer kan ik stoppen met werken?”. Een lijfrente is een instrument wat bij beantwoording van deze vragen kan helpen. In dit artikel leggen wij uit wat een lijfrente is, hoe het fiscaal werkt en wanneer het interessant kan zijn om hiermee aan de slag te gaan.
Wat is een lijfrente?
Een lijfrente is een financieel product waarbij je tijdens je werkzame leven geld opzij zet dat later – vaak op het moment dat je stopt met werken of minder gaat werken – in periodieke termijnen wordt uitgekeerd. Je kunt een lijfrente opbouwen bij een verzekeraar, een bank of een beleggingsinstelling (voortaan afgekort tot banklijfrente).
Wij zien dat in de praktijk tegenwoordig voornamelijk nog wordt gekozen voor een banklijfrente. Dat komt onder meer vanwege de hogere kosten die aan een verzekeringsproduct verbonden zijn en wat hiervoor omschreven staat.
Daarom zullen wij in dit stuk enkel de banklijfrente (sparen e/o beleggen) behandelen.
Bij een banklijfrente behoort de lijfrenterekening bij onverhoopt overlijden tot de nalatenschap van de erflater en hebben de erfgenamen altijd recht op de lijfrenterekening. Het geld is dus niet weg bij overlijden.
Bij een banklijfrente ben je (ook) flexibel of je inzet op een vaste rente en/of op een rendement op beleggingen zoals (een mandje van) aandelen en obligaties.
Verder kun je op een zeker moment de banklijfrente laten ingaan en kiezen voor een uitkering voor een bepaalde periode. De uitkeringen zijn niet levenslang en dit biedt derhalve de mogelijkheid om vanaf ingangsdatum gedurende een zekere periode wat hogere bedragen aan jaarlijkse (lijfrente)uitkering te ontvangen.
Waarom is een lijfrente (de laatste tijd extra) interessant?
Een (bank)lijfrente kan interessant zijn om diverse redenen:
Aftrekbaarheid premie
De inleg op een lijfrenteproduct is (onder voorwaarden) aftrekbaar in de inkomstenbelasting (box 1). Dit levert in de opbouwfase een direct belastingvoordeel op van in beginsel maximaal 49,5% (tarief 2025). Soms kan dit voordeel effectief nog wat hoger zijn. De Belastingdienst betaalt als het ware mee aan de opbouw van je banklijfrente. De uitkeringen die je in de toekomst ontvangt, worden dan wel belast, maar vaak tegen een lager tarief (doorgaans tussen de 17,92% en 37,48%, tarief 2025) als je na pensionering minder (belastbaar box 1) inkomen hebt. Overigens betaal je over de lijfrente-uitkeringen nog wel de inkomensafhankelijke premie Zorgverzekeringswet, wat het tariefverschil iets kleiner maakt.
Box 1 versus box 3
Door lijfrentepremie in een lijfrenteproduct te storten, zorg je ervoor dat er minder te belasten vermogen in box 3 is. Het ingelegde bedrag valt namelijk in box 1 waardoor je over dit deel van je vermogen geen box 3-heffing betaalt.
Ondernemers
Anders dan werknemers in loondienst, bouwt een ondernemer in basis niet standaard een pensioen op. De fiscale oudedagsreserve (FOR) voor IB-ondernemers is per 2023 afgeschaft. Ook het opbouwen van pensioen in eigen beheer voor DGA’s is sinds 2017 niet meer toegestaan. Het als ondernemer in eigen beheer opbouwen van een pensioenpot is daarmee verleden tijd. Dat betekent dat je iets anders zult moeten regelen. Lijfrenteproducten zijn hierbij een belangrijk instrument om fiscaal vriendelijk een aanvullend inkomen voor later op te bouwen.
Verruiming maximale lijfrenteaftrek
In 2023 is de maximale storting voor een lijfrente die voor aftrek in aanmerking komt (de zogenaamde jaarruimte) fors verhoogd. Sindsdien bedraagt de jaarlijkse jaarruimte 30% van de pensioengrondslag (in plaats van 13,3% vóór 2023). Hierdoor kun je jaarlijks aanzienlijk meer inleggen. Daarnaast is het sinds 2023 mogelijk om tot 10 jaar terug te kijken naar niet-benutte jaarruimte via de zogeheten reserveringsruimte. Dit biedt extra mogelijkheden voor mensen die eerder onvoldoende pensioen hebben opgebouwd en alsnog willen bijstorten.
Wil je weten wat jouw jaar- en reserveringsruimte is? Wij kunnen dit voor je berekenen op basis van jouw persoonlijke situatie. Zo weet je zeker dat je optimaal gebruikmaakt van de ruimte die de wet biedt.
Lijfrente en nabestaanden
Bij een banklijfrente zal het opgebouwde vermogen bij overlijden niet verloren gaan, maar zal het toekomen aan de erfgenamen. Indien de lijfrente-uitkeringen nog niet zijn ingegaan, dan moet de banklijfrente na overlijden direct ingaan bij de erfgenamen. Zijn de lijfrente-uitkeringen al wel ingegaan, dan lopen de lijfrente-uitkeringen door bij de erfgenaam.
Een nadeel - beschikbaarheid inleg
Natuurlijk kent een lijfrenteproduct ook een aandachtspunt wat voor sommigen als een nadeel wordt ervaren. Dat aandachtspunt is dat je niet meer vrij kunt beschikken over het geld dat je hebt gestort. Pas op het moment dat de uitkeringen aanvangen komt het geld – in termijnen - weer beschikbaar. Eerder opnemen van de gestorte premies leidt direct tot heffing (mogelijk in de hoogste belastingschijf) en een aanvullende heffing van maximaal 20% van het totaal opgebouwde bedrag. Om deze reden is het van belang dat je enkel geld stort dat je langere tijd kunt missen. Hierdoor zijn goede voorlichting, tijdige planning en goede afstemming met je fiscaal/financieel adviseur essentieel.
Banklijfrente: via bankrekening, beleggen of een combinatie van beiden
Bij een banklijfrente bouw je via een geblokkeerde rekening vermogen op. Je kunt in één keer een bedrag storten, maar ook periodiek (jaarlijks) inleggen. Daarbij is het mogelijk om vermogen op te bouwen via een bankrekening waarop je rente ontvangt of om het ingelegde vermogen te laten beleggen. Een combinatie van deze varianten is natuurlijk ook mogelijk.
Bankrekening
Bij een geblokkeerde bankspaarrekening ontvang je een vaste rentevergoeding, die doorgaans hoger ligt dan bij een gewone spaarrekening vanwege de (keuze voor een) langere looptijd. Deze rente is gegarandeerd en geeft zekerheid over het eindkapitaal, maar is doorgaans (op basis van historische gegevens) wel lager dan het verwachte rendement bij beleggen.
Beleggen
Als je kiest voor beleggen binnen je banklijfrente, wordt het ingelegde vermogen doorgaans belegd in indextrackers (ETF’s) of beleggingsfondsen. Je hebt keuze uit verschillende risicoprofielen – van defensief tot offensief – afhankelijk van je persoonlijke voorkeur en risicobereidheid. Beleggen biedt potentieel hogere rendementen, maar kent ook het risico van tussentijdse waardedalingen. Daarom is deze vorm met name geschikt als je nog in het begin van de opbouwfase zit of als je, naast het lijfrenteproduct, over andere oudedagsvoorzieningen beschikt waarop je kunt terugvallen bij tegenvallende rendementen.
Combinatie
Een combinatie van sparen en beleggen komt steeds vaker voor. Hierbij wordt een deel van het kapitaal belegd en een deel vastgezet tegen rente. Dit biedt een balans tussen zekerheid en rendement. Deze strategie wordt vaak gekozen door mensen die enerzijds hun kapitaal willen laten groeien, maar anderzijds niet het hele bedrag aan beleggingsrisico willen blootstellen.
Wanneer begin je ermee?
Idealiter begin je zo vroeg mogelijk met een lijfrenteproduct, zodat je inleg zo lang mogelijk kan renderen én de opbouw sneller toereikend is om, naast je AOW, je inkomen aan te vullen. Maar ook als je op latere leeftijd start, kan een lijfrente interessant zijn doordat de inleg zoals eerder gezegd (onder voorwaarden) fiscaal aftrekbaar is. Ook bij staking van je onderneming (als ondernemer in de inkomstenbelasting) kun je onder voorwaarden de stakingswinst geheel of gedeeltelijk gebruiken om op een lijfrenteproduct te storten om op die manier fiscaal voordelig je pensioen aan te vullen.
Uitkeringsfase
Bij een banklijfrente (een lijfrenterekening) kan je voor de uitkeringsfase van je eigen lijfrente kiezen voor:
- Een tijdelijke lijfrente van minimaal 5 jaar met als voorwaarde dat de lijfrente-uitkering niet eerder mag ingaan dan in het jaar van het bereiken van de AOW-leeftijd. Bij deze keuze mag de totale bruto lijfrente-uitkeringen niet meer bedragen dan € 26.781 per jaar (bedrag 2025); of
- Een (eerder) ingaande lijfrente met een minimale uitkeringsperiode van in principe 20 jaar, vermeerderd met het aantal jaren dat je eventueel jonger bent dan de AOW-leeftijd op moment van eerste uitkering.
Het is van belang om je ruim voorafgaande aan de ingangsdatum te laten adviseren over de keuze voor een passende uitkeringsvorm, de duur van de uitkeringen en de fiscale gevolgen daarvan.
Lijfrente als onderdeel van jouw financiële planning
Een lijfrente staat niet op zichzelf, maar maakt onderdeel uit van jouw totale financiële planning – voor nu én voor later. En juist die financiële planning is iets waar wij je graag bij helpen.
Samen brengen we je volledige financiële situatie in kaart, zowel zakelijk als privé. We kijken naar je huidige vermogen, je verwachte inkomsten en uitgaven, en je persoonlijke doelen. Het resultaat is een helder rapport met concrete inzichten, duidelijke scenario’s en praktische adviezen. Zo krijg je grip op je financiële toekomst en kun je weloverwogen keuzes maken, ook ten aanzien van je pensioen.
Voor je pensioen kijken we naar vragen als:
- Hoeveel heb ik straks nodig?
- Hoeveel kan ik nu missen?
- Wat heb ik nou eigenlijk al opgebouwd?
- Wanneer kan én wil ik stoppen met werken?
- Kan een lijfrenteproduct ervoor zorgen dat ik eerder kan stoppen met werken?
Zo brengt een financiële planning niet alleen rust, maar ook regie over je financiële koers.
Tot slot
Een lijfrente is meer dan alleen een fiscaal voordelig product – het kan een belangrijk onderdeel vormen van jouw financiële toekomst. Heb je inkomen dat je voorlopig niet nodig hebt? Of wil je gericht vermogen opbouwen voor later, met maximaal fiscaal voordeel? Dan is een lijfrente zeker het overwegen waard.
Wij berekenen graag voor jou hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen, afgestemd op jouw inkomen, eerder benutte ruimte en persoonlijke situatie.
Ook helpen we je graag bij het opstellen van een financiële planning en het op basis daarvan kiezen van het lijfrenteproduct dat het beste bij je past. Zo weet je zeker dat je het maximale uit de mogelijkheden haalt – nu én voor later.
Wil je meer weten over de mogelijkheden van een lijfrente of een financiële planning laten opstellen? Neem dan gerust contact met ons op.
Geschreven naar de stand van zaken op 20 juni 2025.