Wat is een lijfrente?
Met een lijfrente kan je extra pensioen opbouwen voor later. Een lijfrente kent een opbouw- en een uitkeerfase. In de opbouwfase stort je bedragen op jouw bankspaarrekening (waarmee je kunt sparen of beleggen) of betaal je premies aan een verzekeraar. In de uitkeerfase ontvangt je uitkeringen.
Wat is het voordeel van lijfrente?
Als je aan de voorwaarden voldoet, mag je in de aangifte inkomstenbelasting de stortingen of premies in box 1 van het inkomen aftrekken (tegen progressief tarief). Dit kan een mooi fiscaal voordeel opleveren. Je mag echter niet onbeperkt lijfrente storten: een van de voorwaarde is dat je een pensioentekort hebt. Hoe dat wordt vastgesteld (jaar- en reserveringsruimte) lees je later meer.
Een ander voordeel is dat over het opgebouwde lijfrentekapitaal geen belasting in box 3 wordt geheven. Dit voordeel kan zeker als je belegt, anders dan op een spaar- en/of depositorekening, (onder de huidige wet inkomstenbelasting) fors oplopen. Pas als het kapitaal wordt omgezet in lijfrente-uitkeringen vindt over de ontvangen uitkeringen belastingheffing plaats. Daarbij geldt dat vanaf de AOW-leeftijd de eerste belastingschijf lager is dan vóór de AOW-leeftijd. De uiteindelijke belastingdruk over de uitkeringen is afhankelijk van de hoogte van het totaal van je inkomen in box 1. Over de lijfrente-uitkering is het lage percentage aan premie zorgverzekeringswet verschuldigd (tarief 2024 5,32%).
Je kan een (behoorlijk) tariefvoordeel bereiken als je nu of in de komende jaren de lijfrentepremie aftrekt tegen het toptarief van 49,5% (box 1, vanaf € 75.518) en de lijfrente laat ingaan na AOW gerechtigde leeftijd. Je (pensioen)inkomen wordt dan in box 1 belast tegen een toptarief van 19,07% tot € 40.001 of 36,97% vanaf € 40.001 tot € 75.518 (cijfers 2024). Ook aftrek tegen het lage IB-tarief van 36,97% (box 1 inkomen < € 75.518) kan overigens voordeel opleveren als je vanaf AOW gerechtigde leeftijd een inkomen (al dan niet uit pensioen) in box 1 opbouwt onder de € 40.001 (cijfers 2024).
LET OP!
Bij bovenstaande tarieven hebben we nog geen rekening gehouden met een mogelijk effect op de op- en afbouw van heffingskortingen. Hierdoor kunnen de effectieve tarieven van aftrek nog een stukje hoger worden.
LET OP!
Het voordeel wordt vergroot door op tijd met de opbouw van lijfrentekapitaal te beginnen en gebruik te maken van het zogenaamde rente-op-rente effect. Dat wil zeggen dat het rendement wat je in een jaar maakt, het daaropvolgende jaar ook weer rendeert (je maakt dan rendement over het ingelegde bedrag én over het rendement van het jaar ervoor).
De opbouwfase - meer mogelijkheden
Als er sprake is van een pensioentekort mag je lijfrentepremies die je stort op een lijfrenteproduct dus in het jaar van storten aftrekken van je box 1 inkomen. Dit mag weliswaar niet onbeperkt, maar de mogelijkheden zijn sinds 2023 wel aanzienlijk verruimd.
De maximale aftrek wordt bepaald door de jaarruimte en reserveringsruimte.
- Jaarruimte:Het percentage voor maximaal fiscaal aftrekbare bedragen voor lijfrente is in 2024 30% (met een maximum van € 36.077; dit was 13,3% met een maximum van € 13.570) van de premiegrondslag. De premiegrondslag is kort gezegd jouw inkomen verminderd met het deel waarover later AOW wordt ontvangen.
- Reserveringsruimte: als je jouw jaarruimte niet helemaal gebruikt dan kan je deze later (in de komende 10 jaar) inhalen. Deze reserveringsruimte kent in 2024 een maximum van € 41.608 (dit was voor 2023 bij een persoon geboren na 31 augustus 1965 slechts € 7.587).
Wat wordt onder inkomen verstaan?
- Voor een DGA is dat het fiscaal loon uit dienstverband bij de B.V. (dus inclusief eventueel de bijtelling voor een auto van de zaak). Een DGA kan zijn salaris (en dus grondslag) verhogen om de lijfrentestorting te bekostigen.
- Voor een IB-ondernemer is dat het bedrag aan winst uit onderneming voor ondernemersaftrek.
Behalve de hierboven genoemde doorgevoerde wijzigingen (meer aftrekmogelijkheid) wil de regering het via een wetsvoorstel (uitgesteld naar 1 januari 2025) mogelijk maken om maximaal 10% van het lijfrentekapitaal in één keer te ontvangen. Dit ‘bedrag ineens’ mag je dan naar eigen inzicht besteden. Het ineens ontvangen bedrag heeft wel tot gevolg dat de resterende lijfrente-uitkeringen lager zullen uitvallen. Of dit fiscaal/financieel voordelig is, is afhankelijk van je persoonlijke situatie. Laat dat eens doorrekenen, bijvoorbeeld met het opstellen van een financieel plan.
De uitkeringsfase
Naast de inleg en het rendement, is de periode van uitkeren bepalend voor de hoogte van de uitkeringen. Of je de opgebouwde waarde in 5 jaar of levenslang laat uitkeren is van invloed op de hoogte van de uitkering. Maar je bent niet geheel vrij om die periode zelf te bepalen. Er gelden namelijk wettelijk kaders. Wij lichten de belangrijkste toe:
Voor een lijfrente-uitkering bij een professionele verzekeraar:
Je kunt bij een verzekeraar een lijfrente afsluiten die uiterlijk ingaat 5 jaar na bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd en die eindigt bij jouw overlijden (‘oudedagslijfrente’). Een ‘tijdelijke oudedagslijfrente’ kan ook. Dat is een lijfrente die minstens 5 jaar uitkeert, die ingaat in de periode tussen bereiken van de AOW-leeftijd en 5 jaar nadien. Voorwaarde daarvoor is dat de bruto uitkeringen niet meer dan € 26.463 per jaar bedragen (cijfer: 2024).
Voor een lijfrente bij een bank / beleggingsinstelling (banksparen/ beleggen):
je kunt het tegoed door een bank of beleggingsinstelling laten uitkeren. De uitkeringen moeten dan uiterlijk ingaan 5 jaar na AOW-leeftijd en jaarlijks gedurende 20 jaar in vaste en gelijke bedragen aan je uitgekeerd worden. Uitgangspunt is dus dat jouw jaarlijkse uitkering 1/20e van de opgebouwde waarde is. Je kunt ook eerder laten uitkeren, maar dan wordt de periode van 20 jaar vermeerderd met het aantal jaren dat de uitkeringen zijn gestart voor jouw AOW. Ook hier is er de mogelijkheid voor een tijdelijke uitkering van minimaal vijf jaar, zie hierboven.
Nog een paar verschillen tussen verzekeraar of bank
Belangrijk om te weten is dat bij de verzekeraar een ingegane uitkering stopt bij overlijden, tenzij er een tweede verzekerde is. De uitkering kan dan overgaan op bijvoorbeeld de partner. Bij de bankvariant ontvangen de erfgenamen de overgebleven uitkeringen. Daarenboven zijn de kosten voor het aangaan van een lijfrente bij een bank of een beleggingsinstelling (doorgaans) lager dan bij een verzekeraar.
Bij lijfrentesparen bij een bank tegen een vast rentetarief is de rente momenteel (indicatief) 2% of hoger (zelfs boven 3%) afhankelijk van de gekozen rentevast periode. Bij lijfrentesparen in de vorm van een belegging wordt je storting vaak belegd in een beleggingsfonds van de gekozen bank/ maatschappij die varieert in risicoprofiel (en dus de mate of je meer of minder belegt in aandelen, obligaties en/of liquiditeiten (doorgaans wereldwijd)). Je kunt er ook voor kiezen om meerdere rekeningen te openen en op die manier te spreiden tussen sparen en beleggingsvarianten.
Slot
Wij merken in de praktijk dat starten met lijfrentesparen/ -beleggen voor een IB-ondernemer of DGA een fiscaal/financieel interessant alternatief/aanvulling is op sparen en beleggen in box 3. Zeker nu de uitkomst van de heffing in box 3 nog steeds onzeker is. Ook kan de verruimde fiscaal gefacilieerde maximale inleg inzichten geven tot verhoging van de inleg op een al bestaande lijfrenteproduct.
Wil je weten of het voor jou ook financieel/fiscaal aantrekkelijk is om op de wijze te gaan sparen voor de oude dag, neem dan gerust eens contact met ons op.
Geschreven naar de stand van zaken op 27 juni 2024