Vanaf boekjaar 2023 zijn de wettelijke controlegrenzen verhoogd. Dit betekent dat een deel van de rechtspersonen niet langer meer verplicht is om een wettelijke controle uit te laten voeren. De verhoging van de controlegrenzen is gebaseerd op Europese Wetgeving en is goedgekeurd door de Nederlandse overheid. Het doel hiervan is om de verantwoordingsverplichting voor het MKB te verlagen en hiermee de administratieve lastendruk te verminderen. De aanpassing van deze wettelijke controlegrenzen, voor het eerst in lange tijd, doet daarbij ook recht aan de inflatie van de afgelopen jaren.
Verantwoordingsverplichting
Voor kleine rechtspersonen geldt dat zij vrijgesteld zijn van consolidatie, geen bestuursverslag hoeven op te stellen en daarnaast een aantal andere toelichtingen niet in hun jaarrekening hoeven op te nemen. Voor het publicatiestuk ten behoeve van de Kamer van Koophandel gaan de vrijstellingen nog weer verder. Zo hoeft een kleine rechtspersoon alleen een verkorte balans te publiceren, maar bijvoorbeeld geen winst- en verliesrekening. De verantwoordingsplicht en de daarmee gepaard gaande administratieve lasten zijn bij kleine rechtspersonen dus anders als bij middelgrote rechtspersonen die wettelijk controleplichtig zijn.
Nieuwe grensbedragen
Een rechtspersoon valt in een categorie indien hij gedurende twee opeenvolgende boekjaren aan twee van de drie daarvoor geldende criteria voldoet. Het criterium dat ziet op het aantal werknemers is overigens niet gewijzigd.
De nieuwe grensbedragen betreffen:
- Voor micro-rechtspersonen: het nieuwe balanstotaal niet groter dan maximaal € 450.000 (was € 350.000), de netto-omzet niet groter dan € 900.000 (was € 700.000) en het aantal werknemers kleiner dan 10.
- Voor kleine rechtspersonen: het nieuwe balanstotaal niet groter dan maximaal € 7.500.000 (was € 6.000.000), de netto-omzet niet groter dan € 15.000.000 (was € 12.000.000) en het aantal werknemers kleiner dan 50.
- Voor middelgrote rechtspersonen: het nieuwe balanstotaal niet groter dan maximaal € 25.000.000 (was € 20.000.000), de netto-omzet niet groter dan € 50.000.000 (was € 40.000.000) en het aantal werknemers kleiner dan 250.
- Voor grote rechtspersonen: het nieuwe balanstotaal groter dan € 25.000.000 (was € 20.000.000), de netto-omzet groter dan € 50.000.000 (was € 40.000.000) en het aantal werknemers groter dan 250.
De hiervoor genoemde groottecriteria bepalen dus of een onderneming controleplichtig is. Op dit moment krijgen ondernemingen te maken met de controleplicht als zij op twee opeenvolgende balansdata voldoen aan minimaal twee van de drie criteria:
- Het balanstotaal kent een waarde van minimaal € 7.500.000
- De netto-omzet bedraagt minimaal € 15.000.000
- Er zijn minimaal 50 werknemers in dienst
Vrijwillige controle
Wanneer je voor de wet niet meer controleplichtig bent als organisatie, kan de situatie zich wel voordoen dat controleplicht vanuit een andere belanghebbende alsnog verplicht is gesteld. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een verplichting tot het laten controleren van de jaarrekening vanuit de statuten of vanuit een financieringsovereenkomst. Raadpleeg dergelijke overeenkomsten van te voren, eventueel in overleg met jouw accountant, wanneer je denkt als organisatie niet meer wettelijk controleplichtig te zijn. In sommige situaties is controle dus niet wettelijk verplicht, maar toch nog steeds vereist. We noemen dat in jargon een vrijwillige controle.
Een vrijwillige controle kan uiteraard ook helemaal vrijwillig zijn. Dat wil zeggen: ondanks dat zowel de wet of een andere overeenkomst hiertoe geen aanleiding geeft, kan een onderneming er voor kiezen om een controleopdracht uit te laten voeren. Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor als directie en aandeelhouders gescheiden zijn en wanneer belanghebbenden eraan hechten dat de directie op deze wijze verantwoording aflegt over het gevoerde financiële beleid.
Soorten verklaringen bij de jaarrekening
Als je als organisatie niet meer wettelijk verplicht bent tot het uitvoeren van een accountantscontrole, volstaat het om een samenstellingsverklaring te verkrijgen bij de jaarrekening. Kanttekening hierbij is wel, dat deze opdracht minder diepgang kent als een controleopdracht aangezien er geen zekerheid bij de jaarrekening verstrekt wordt. Heb je behoefte aan enige mate van zekerheid over jouw jaarcijfers? Dan is het ook mogelijk om voor een zogenaamde ‘tussenvorm’ te kiezen, namelijk het beoordelen van de jaarrekening. Bij een dergelijke opdracht wordt er een beperkte mate van zekerheid versterkt, waardoor deze opdracht dus meer diepgang kent dan een samenstellingsopdracht, maar niet de zwaarte heeft van een controleopdracht.
Ten slotte
Ben je benieuwd wat de invloed is van de verhoging van de controlegrenzen op jouw organisatie? En welke mogelijkheden er voor jou zijn gezien de diverse soorten verklaringen die er verstrekt worden? Neem dan gerust contact met ons op.
Geschreven naar de stand van zaken op 18 februari 2025.